على بن مهزيار از على بن محمد بن شجاع نيشابورى نقل كرده است كه از ابو الحسن ثالث عليه السّلام دربارهء مردى پرسيدم كه از مزرعه‌اش صد كر [ 1 ] گندم برداشت كرده كه ده يك آن ، يعنى ده كر زكات داده است و سى كر را نيز براى آباد كردن مزرعه صرف كرده ، شصت كر برايش باقى مانده است ، چقدر ، حق شما - خمس - مىشود ؟ و آيا به صاحبانش چيزى مىرسد ؟ امام عليه السّلام ، در پاسخ نوشت : « مازاد بر مؤونه‌اش ، خمس حق ماست . » [ 2 ] فقها به اين اخبار استناد جسته‌اند ، و در تمام آن چه مازاد بر مؤونه سالانه مىشود به وجوب خمس فتوا داده‌اند كه به تفصيل در كتابهاى فقهى و رساله‌هاى عمليه شرح آن آمده است . زكات از جمله برنامه‌هاى خلّاقه كه اسلام در نظام اقتصاديش دارد يكى وجوب زكات است . زكات يكى از وسائل ارزشمندى است كه مىتواند ريشه‌هاى فقر و تنگدستى و محروميّت را از بن بركند . از امام ابو الحسن هادى عليه السّلام بعضى از فروع مربوط به زكات را پرسيده‌اند و آن حضرت به شرح زير جواب داده است : مستحقّ زكات فقها دربارهء مستحقّ زكات ، شرط كرده‌اند كه مؤمن باشد ، بنابراين به

--> [ 1 ] كر ، پيمانه‌اى است . بعضى گفته‌اند هر كر معادل چهل أردب ، و هر أردب ، 24 صاع است - م . [ 2 ] وسائل الشيعة : 6 / 123 .